Όξινη βροχή ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο τα διάφορα μετεωρολογικά κατακρημνίσματα (π.χ. βροχή, χαλάζι, χιόνι) αποκτούν έναν όξινο χαρακτήρα λόγο των όξινων αερίων που διαλύονται στη βροχή.
Ο όρος Όξινη Βροχή πρωτοαναφέρθηκε περίπου 20 χρόνια πριν όταν οι επιστήμονες στην Σουηδία και τη Νορβηγία θεώρησαν αρχικά ότι η όξινη βροχή μπορεί να προκαλέσει μεγάλη οικολογική ζημιά στον πλανήτη.
Το πρόβλημα όμως ήταν, ότι ώσπου να καταλάβουν τις επιπτώσεις της όξινης βροχής, το πρόβλημα ήδη είχε γίνει πολύ μεγάλο.
Η ανίχνευση μιας όξινης λίμνης είναι συχνά αρκετά δύσκολη.
Μια λίμνη δεν γίνεται όξινη κατά τη διάρκεια μιας νύχτας.
Συμβαίνει μέσα σε μία περίοδο πολλών ετών, ακόμη και μερικών δεκαετιών.
Επειδή τα διάφορα καυσαέρια ορυκτών καυσίμων, όπως το πετρέλαιο και οι γαιάνθρακες, περιέχουν συχνά οξείδια του θείου και του αζώτου, παράγεται όξινη βροχή που περιέχει σε διάλυση τα αντίστοιχα οξέα.
Η όξινη βροχή είναι ένας όρος ετυμολογικά που αναφέρεται σε όξινο περιεχόμενο βροχής μόνο. Όμως, ακόμη και το καθαρό νερό, αν εκτεθεί στον ατμοσφαιρικό αέρα διαλύει διοξείδιο του άνθρακα (CO2), που είναι από τα φυσικά συστατικά της ατμόσφαιρας της Γης, με αποτέλεσμα το σχηματισμό ανθρακικού οξέως(H2CO3), το οποίο, ως ασθενές οξύ, κάνει όξινο το διάλυμα που προκύπτει και γραφικά: CO2 + H2O → H2CO3
Προελευση ρυπων
Τα πιο σημαντικά αέρια που προκαλούν την όξινη βροχή είναι τα: διοξείδιο του άνθρακα (SO2), διοξείδιο του αζώτου (NO2) από το οποίο σχηματίζεται το νιτρικό οξύ (HNO3).
Τα αέρια αυτά προέρχονται κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων, από ηφαιστειακή δραστηριότητα, από τις πυρκαγιές, από τις βιολογικές δραστηριότητες και από την τήξη όξινου πάγου.
Όπως παρατηρείται ο κύρια προέλευση ρύπων είναι από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Επιπτωσεις
H όξινη βροχή επιφέρει καταστροφικά αποτελέσματα σε οικοσυστήματα, καλλιέργειες, πολιτιστικά μνημεία και στις περιουσίες των πολιτών (π.χ. αυτοκίνητα).
Οι επιπτώσεις του φαινομένου ανάγκασαν, τα τελευταία χρόνια, πολλές κυβερνήσεις να επιβάλλουν νόμους και άλλα μέτρα με σκοπό τη μείωση, του φαινομένου και άρα των επιπτώσεών του.
Η όξινη βροχή προκαλεί όξυνση στο νερό των λιμνών και των ποταμών, όπως επίσης την καταστροφή δέντρων σε μεγάλα ύψη (π.χ. κόκκινα έλατα, πάνω τα 650 μέτρα) και πολλών ευαίσθητων εδαφών στα δάση.
Επίσης η όξινη βροχή καταστρέφει τα φυσικά οικοσυστήματα σκοτώνοντας έτσι άμεσα ή έμμεσα τα ζώα που ζουν στα οικοσυστήματα.
Άμεσα τα σκοτώνει όταν πέφτει πάνω τους και τους καίει το δέρμα.
Έμμεσα τα σκοτώνει, όταν η όξινη βροχή πέφτει στο νερό και τα ζώα πίνουν το, σε υψηλή ποσότητα όξινο, νερό.
Η όξινη βροχή καταστρέφει επίσης τα οικιστικά συστήματα διαβρώνοντας τα ιστορικά μνημεία και καταστρέφοντας κτίρια και οχήματα και επηρεάζει έμμεσα την υγεία των ανθρώπων.
Τα δυσμενή αποτελέσματα μπορούν να αφορούν άμεσα την ίδια την όξινη βροχή, ή έμμεσα, όπως τα αποτελέσματα του οξέος στο έδαφος.
Τα δάση με υψηλό μέσο όρο ύψους είναι ιδιαίτερα τρωτά γιατί περιβάλλονται συχνά από όξινη ομίχλη που είναι πιο όξινη από τη βροχή.
Τα υπόλοιπα φυτά, καθώς και οι ανθρώπινες καλλιέργειες επίσης βλάπτονται σοβαρά από την όξινη βροχή, αλλά οι ζημιές στα φυτά μειώνονται με τη χρήση λιπασμάτων, που βοηθούν τα φυτά να επουλώσουν τις πληγές τους, ή μιγμάτων λιπασμάτων με ασβεστόλιθο, που εξουδετερώνει τα οξέα του εδάφους.
Έχει αποδειχθεί όμως ότι η τακτική αυτή, εκτός από πολυέξοδη, είναι συχνά βλαβερή αν εφαρμοστεί στα φυσικά οικοσυστήματα.
Η όξινη βροχή μπορεί επίσης να προκαλέσει τη ζημία σε ορισμένα οικοδομικά υλικά και ιδιαίτερα σε ιστορικά μνημεία.
Αυτό συμβαίνει όταν αντιδρά χημικά το θειικό οξύ της όξινης βροχής με τις ενώσεις ασβεστίου στις πέτρες (ασβεστόλιθος, ψαμμίτης, μάρμαρο και γρανίτης) για να δημιουργήσει ευδιάλυτο και εύθρυπτο γύψο.
Η όξινη βροχή επίσης διαβρώνει, οξειδώνει και τρυπά και το μέταλλο των οχημάτων.
Επιπλέον, η όξινη βροχή επιταχύνει την φθορά των οικοδομικών υλικών και χρωμάτων.
Αυτό σημαίνει πως αναντικατάστατα κτίρια, αγάλματα και γλυπτά που μπορεί να είναι μέρος της εθνικής κληρονομιάς μιας χώρας, βρίσκονται στο έλεος της όξινης βροχής.
Όμως ακόμη και πριν πέσουν στο έδαφος το διοξείδιο του θείου και τα οξείδια του αζώτου, καθώς και τα παράγωγά τους, προκαλούν προβλήματα στην ορατότητα και βλάπτουν την υγεία του ανθρώπου.
Η νεα θεωρια
Υπάρχει όμως και μια νέα θεωρία την οποία την διατύπωσε ένας επιστήμονας στη Νορβηγία, ο Rosenqvist, ο οποίος είχε πρόβλημα να πιστέψει ότι μόνο η όξινη βροχή δημιουργούσε επιπτώσεις στις λίμνες κατά τέτοιο θανάσιμο τρόπο.
Γιατί κατά τη διάρκεια δυνατής βροχής, οι ποταμοί μπορεί να είναι μέχρι δεκαπέντε φορές περισσότερο όξινοι από την ίδια τη βροχή; Δεν μπορεί να είναι η βροχή μόνο που καταστρέφει τις λίμνες.
Σύντομα οι επιστήμονες αναγκάστηκαν να δεχτούν αυτήν την θεωρία ελλείψει καλύτερης θεωρίας.
Το θειικό οξύ αποτελείται από δύο τμήματα, τα δύο ιόντα. Το ιόν του υδρογόνου είναι αυτό που κάνει μια ουσία οξύ. Το άλλο ιόν είναι θειικό άλας.
Όταν υπάρχουν περισσότερα ιόντα υδρογόνου μια ουσία είναι πιο όξινη. Όταν η βροχή προκαλεί υπερχείλιση των ποταμών το νερό περνά μέσω του χώματος.
Από τη βιομηχανική επανάσταση στη Μεγάλη Βρετανία υπάρχει μια αυξανόμενη συνεχώς ποσότητα θείου στο χώμα.
Στον ποταμό δεν υπάρχει αρκετό θείο για να σχηματιστεί οξύ σε μεγάλες ποσότητες. Εντούτοις στο χώμα υπάρχει μια μεγάλη ποσότητα θείου για να βοηθήσει το σχηματισμό του οξέως.
Όταν το θείο ενώνεται με το νερό το pH γίνεται πολύ μικρότερο.
Αυτό το φαινόμενο είναι η πιο θανάσιμη επίδραση της όξινης βροχής στο νερό.
Το ίδιο το νερό δεν περιέχει αρκετό θείο για να σκοτώνει τους πληθυσμούς των ψαριών και των φυτών.
Αλλά με τη βοήθεια του θείου στο χώμα μπορεί να το κάνει.
Λυσεις
Για να κατανοηθούν καλύτερα τα αίτια και τα αποτελέσματα της όξινης βροχής και να εντοπίσουν τις αλλαγές που γίνονται στο περιβάλλον, οι επιστήμονες από όλα τα κράτη που εμφανίζουν παρόμοια προβλήματα, όπως και οι ακαδημαϊκοί ερευνητές, μελετούν τις διαδικασίες όξυνσης.
Μαζεύουν δείγματα αέρα και νερού και μετράνε διάφορα χαρακτηριστικά τους, όπως το pH και η χημική τους σύσταση.
Έπειτα εξετάζουν τα αποτελέσματα που έχουν σε υλικά τα οποία χρησιμοποιούνται από τον άνθρωπο, όπως το μάρμαρο και ο μπρούντζος.
Τελικά, οι επιστήμονες εργάζονται για την κατανόηση των επιπτώσεων του διοξειδίου του θείου (SO2) και των οξειδίων του αζώτου (NOx) – τους ρύπους που προκαλούν απόθεση οξέων και μορίων – στη ανθρώπινη υγεία.
Για να λυθεί το πρόβλημα της όξινης βροχής, οι άνθρωποι πρέπει να καταλάβουν τον τρόπο με τον οποίο η όξινη καταστρέφει το περιβάλλον.
Πρέπει επίσης να καταλάβουν τις αλλαγές που πρέπει να κάνουν στις εστίες μόλυνσης που προκαλούν το πρόβλημα.
Η απάντηση σ` αυτά τα ερωτήματα θα βοηθήσει αυτούς που έχουν την εξουσία να πάρουν καλύτερες αποφάσεις σχετικά με το πώς να ελέγχουν την μόλυνση του αέρα με αποτέλεσμα να μειώσουν, ή ακόμη και να εξαλείψουν την όξινη βροχή.
Τρόποι για να λυθεί το πρόβλημα υπάρχουν πολλοί.
Έτσι, αυτοί που έχουν τη εξουσία για να βοηθήσουν πρέπει να ακολουθήσουν μια σειρά από βήματα, που τελικά θα τους οδηγήσουν στο επιθυμητό αποτέλεσμα.
Υπάρχουν πολλές επιλογές για την μείωση της εκπομπής του διοξειδίου του θείου, όπως χρησιμοποιώντας άνθρακα που περιέχει λιγότερο θείο, ξεπλένοντας τον άνθρακα και κάνοντας χρήση φίλτρων τα οποία απομακρύνουν χημικά το διοξείδιο του θείου από τα αέρια που βγαίνουν απ` τις καπνοδόχους των εργοστασίων.
Επίσης, τα βιομηχανικά συγκροτήματα θα μπορούσαν να αλλάξουν καύσιμο, χρησιμοποιώντας για παράδειγμα, φυσικό αέριο, που δημιουργεί πολύ λιγότερο διοξείδιο του θείου, αντί για άνθρακα.
Κάποιες επιπλέον προτάσεις θα μπορούσαν να φέρουν καλύτερη απόδοση στην μείωση κάποιων άλλων ρύπων, όπως ο υδράργυρος και το διοξείδιο του άνθρακα.
Η κατανόηση αυτών των επιπλέον ωφελημάτων είναι σημαντική για μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να μειωθεί η μόλυνση, οι οποίες θα είναι τόσο οικονομικές όσο και αποτελεσματικές.
Συμπερασματα
Η όξινη βροχή είναι ένα μεγάλο πρόβλημα.
Προκαλεί το θάνατο των λιμνών μας, των ποταμών μας, της άγριας ζωής και επιπλέον βλάπτει τους ανθρώπους.
Επίσης προκαλεί άλλα προβλήματα που είναι πολύ σοβαρά επίσης όπως η ελευθέρωση του αργιλίου και του μολύβδου στις παροχές του νερού μας.
Υποφέρουμε δυστυχώς λόγω αυτής. Ελπίζουμε η όξινη βροχή στο μέλλον να μειωθεί με τα μέτρα που έχουν ληφθεί.
Bibliography
- www.e-telescope.gr/gr/cat08/art08_040516.htm;
- http://utopia.duth.gr/~ad5286/ (19.1.2009);
- http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%8C%CE%BE%CE%B9%CE%BD%CE%B7_%CE%B2%CF%81%CE%BF%CF%87%CE%AE (15.1.2009).
Give your reaction:
